Ulrich Janssen: Te jong voor een hartaanval?

Mijn hartaanval

In 1993, op 34-jarige leeftijd, was ik net officier bij het Duitse leger geworden en had ik mijn zinnen gezet op een militaire loopbaan. Ik ging in op een uitnodiging van enkele collega’s om met hen mee te gaan naar de voetbaltraining.

Na de training moest ik echter, met een knalrood gezicht, gaan liggen om uit te rusten. Ik voelde iets in mijn borst, maar lette er niet al te veel op; ik luisterde niet naar de signalen die mijn lichaam me gaf.

Twee dagen later had ik de generaal ontmoet en de baan gekregen waarvoor ik had gesolliciteerd, maar ik vroeg mijn vrouw om ons naar huis te rijden, omdat ik me niet goed genoeg voelde om zelf de 600 kilometer naar huis te rijden. De vier weken daarna bleef ik werken, maar ik werd steeds zwakker. Uiteindelijk stuurde de huisarts me naar het ziekenhuis voor een ECG-onderzoek.

De hoofdcardioloog vertelde me meteen dat ik enkele weken geleden duidelijk een hartinfarct had gehad. Op dat moment drong het voor het eerst tot me door dat er iets ernstigs was gebeurd met de motor van mijn lichaam, mijn hart.

Een spel voor oude mannen?

Vóór die dag had ik nog nooit last gehad van mijn hart. Mijn vader wel – hij kreeg een paar jaar geleden op zijn 59e een hartaanval en stierf op zijn 67e. Mijn beide grootvaders waren in de zestig overleden aan een hartaanval. Maar in mijn familie was dat nooit een onderwerp van gesprek.

Voor mij was het krijgen van een hartaanval op oudere leeftijd niet echt iets om me zorgen over te maken; het was eigenlijk een soort ‘normaal’ iets. En natuurlijk voelde ik me, begin dertig, jong, fit en in uitstekende gezondheid.

Toen ik in 1993 in het ziekenhuis lag, was het ook de eerste keer dat cardiologen mij naar mijn familiegeschiedenis vroegen. En nu begreep ik dat ik in dezelfde situatie zat, dat ik op weg was om in hun voetsporen te treden, op weg was naar een vroegtijdige dood, als ik mijn gedrag en levensstijl niet zou veranderen.

Een waarschuwing

Destijds vertelde een jonge cardioloog me dat mijn leven en mijn carrière bij het leger nog steeds in mijn eigen handen lagen. Ik moest echter wel iets veranderen – zelf actie ondernemen en voor mezelf zorgen om het metabool syndroom onder controle te krijgen – mijn medicijnen regelmatig innemen, afvallen, stoppen met roken, gezonder eten, geen alcohol meer drinken en sporten.

Aanvankelijk, in 1993, beschouwde ik mijn hartaanval als een soort gele kaart – niet meer dan een waarschuwing. Ik bleef als een idioot doorwerken en heb niet echt lering getrokken uit deze ingrijpende ervaring.

Het duurde enkele jaren totdat ik in 2001 een beroerte kreeg, een lichte, een TIA… gelukkig maar. Dat was voor mij het signaal dat me ertoe aanzette mijn leven behoorlijk te veranderen.

Mijn leven veranderen

Ik heb niet alleen een aantal van mijn slechte gewoonten op het gebied van roken, drinken en eten veranderd. Ik ben ook afgevallen – zo’n 25 kilo – en ben begonnen met regelmatige lichaamsbeweging, wat ik tot op de dag van vandaag volhoud. Ik moest wel, en ik heb geleerd me aan te passen aan nieuwe beperkingen.

Ik moest nieuwe grenzen vinden, die minder uitdagend waren, maar die ik toch met veel voldoening kon bereiken. Tegenwoordig leid ik een veel bewuster en aandachtiger leven, waarbij ik me concentreer op het hier en nu. Naast het feit dat ik al meer dan 30 jaar regelmatig tot wel 11 pillen per dag slik, probeer ik stress te vermijden, meer ontspannen te zijn, gezonder te eten, minder alcohol te drinken en regelmatig te sporten.

Dat was op het nippertje

Net als in april vorig jaar – ik had een vreemd gevoel op mijn borst, iets wat ik de afgelopen 30 jaar niet had gevoeld, niets dat pijn deed, gewoon vreemd en onbekend voor mij. Mijn vrouw stuurde me naar mijn cardioloog, die mijn hart onderzocht met een ECG en een echografie – alles was in orde, prima zoals altijd.

Ik vroeg hem vriendelijk om het NT-proBNP-gehalte in mijn bloed te controleren. Tien minuten later, toen bleek dat mijn ‘hooggevoelige troponine’ verhoogd was, stuurde hij me door naar de spoedeisende hulp van het ziekenhuis. Diezelfde dag onderging ik een hartkatheterisatie en kreeg ik mijn eerste stent geplaatst, omdat een van mijn kransslagaders aanzienlijk vernauwd was, bijna verstopt.

Ik was maar net ontsnapt aan een nieuwe hartaanval! Dat maakte me weer eens duidelijk hoe mijn situatie eruitzag.

Anderen steunen

Toen ik eind 2021 met pensioen ging, bedacht ik dat ik nu alle tijd had om iets zinvols te doen. Gezien mijn eigen voorgeschiedenis van hart- en vaatziekten ben ik aanvankelijk regionaal vertegenwoordiger geworden voor de Duitse Hartstichting.

Op een dag vroeg de hoofdcardioloog van een plaatselijk revalidatiecentrum mij of ik interesse had om een plaatselijke zelfhulpgroep op te richten voor mensen met hart- en vaatziekten.

Daarom heb ik in 2024 een zelfzorggroep opgericht in mijn dorp en nog een in de omgeving. Delen is zorgzaam – mensen met hart- en vaatziekten beseffen dat ze er niet alleen voor staan. Ze helpen elkaar om met de ziekte om te gaan.

De groep kan daarbij helpen.

Vooruitblik

Gezien de aanzienlijke vooruitgang die in de afgelopen meer dan drie decennia op het gebied van cardiovasculair onderzoek is geboekt, zou iedereen zich bewust moeten zijn van cardiovasculaire risico’s in het algemeen, en van de ‘stille’ risico’s die verband houden met hyperlipidemie en een hoog LDL-cholesterolgehalte.

Met name mensen die een verhoogd risico lopen, moeten hun risicocijfers kennen, weten hoe ze de aandoening in een vroeg stadium kunnen opsporen en diagnosticeren, en weten hoe ze dat risico kunnen verminderen. Het probleem met hart- en vaatziekten is dat je er geen last van hebt, totdat je plotseling wordt overvallen door een aanval.

Je hoeft niet te wachten tot je ten val komt. De boodschap is dus: laat je bloed regelmatig controleren. Geef niet op! Houd de moed erin en zet je kroon weer op. Denk vrij, maar pas je aan en ken je grenzen.